In 2015 vroeg Raf Van Bedts van eurosong.be me om eens een duidend artikel te schrijven over de hits die het Eurovisiesongfestival in de loop der jaren al dan niet opleverede en of het ook belangrijk is dat er hits uit de wedstrijd voortkomen. Het is even geleden, we zijn heel wat hits verder, maar ik wou het artikel graag nog eens opdiepen.

Eurosong.be vroeg me om eens na te denken of het Songfestival ook hits moet opleveren en daar iets over te schrijven. Het is een interessante vraag, want het woordje ‘moeten’ is toch wel speciaal in dit verhaal. Feit is dat het Songfestival de voorbije 60 jaar veel hits heeft opgeleverd. Of dat aanvankelijk ook echt de bedoeling was, weet ik niet zeker. Het eerste jaar leverde alvast geen hits op, wat Lys Assia als eerste winnares ook mag doen geloven door steeds als eregaste te worden opgevoerd… De echte hits begonnen pas daarna te komen. Domenico Modugno in 1958 en 1959, Bob Benny in 1959, Jacqueline Boyer in 1960, The Allisons in 1961, Conny Froboess in 1962, Gigliola Cinquetti in 1964, France Gall in 1965 enz.

Ik heb vorig jaar in het kader van ‘60 jaar charts in Vlaanderen’ voor MNM een leuke lijst gemaakt met de 100 grootste Eurosong-hits in Vlaanderen. Het had gemakkelijk een langere lijst kunnen zijn, er waren immers nog veel meer nummers die in de loop der jaren de hitparade hebben gehaald. Weinig verrassend stond Sandra Kim als enige Belgische winnares op nummer 1, gevolgd door de Vlaamse inzendingen van Xandee en Kate Ryan. Ze deden het dan misschien niet zo denderend op het festival zelf, in Vlaanderen stonden ze weken op nummer 1 in de Ultratop.

De vraag die we proberen te beantwoorden, kan eigenlijk maar één antwoord hebben. Natuurlijk moet het festival hits opleveren. Als er geen hits zijn, haakt iedereen vroeg of laat af. Het is de logica zelve dat als mensen graag naar een liedjeswedstrijd kijken, ze er ook nummers van zullen oppikken en er op die manier hits van zullen maken. Aangezien het publiek al snel massaal op de show afstemde, leverde het ook jaarlijks meteen een aantal hits op, uiteraard de ene keer al meer en grotere hits dan de andere keer.

…de vraag die we proberen te beantwoorden, kan eigenlijk maar één antwoord hebben. Natuurlijk moet het festival hits opleveren. Als er geen hits zijn, haakt iedereen vroeg of laat af…

Het werd snel duidelijk dat het festival en de bijhorende plaatselijke voorrondes promotiekansen opleverden. Veel artiesten waagden hun kans, met het oog op een doorbaak, een hit of minstens een beetje aandacht. Ook voor de platenfirma’s werd het een jaarlijkse mogelijkheid om een nationale hit te scoren en te dromen van succes over de grenzen. Als er in de jaren ’60 geen hits uit het festival waren voortgekomen, had dat betekend dat de mensen niet genoeg voeling met de liedjes hadden gehad en zou het feest al lang afgelopen zijn geweest.

Tegen het einde van de jaren ’60 hadden ze in Engeland duidelijk een winnende songfestivalformule gevonden. Zij scoorden toen hits aan de lopende band, zoals bijv. met winnares Sandie Shaw, de twee nummers van Cliff Richard, Mary Hopkin en The New Seekers. De Franse chansons deden het ook vaak goed, met Vicky Leandros in 1972 als hoogtepunt. Het taalvoordeel voor de landen die in het Engels en Frans mochten zingen, was heel duidelijk.

Vervolgens was er het megasucces van Abba en volgden grote hits in de jaren ’70 en ’80 voor Brotherhood Of Man, Johnny Logan, Bucks Fizz en Nicole. Begin jaren ’80 werd echter ook duidelijk dat de typische Engelse formule zich al te vaak had herhaald en dat ook de Franse chansons wel erg belegen werden. Zo ging het eigenlijk de slechte kant uit en begon het festival zijn voeling met het publiek en de hitparade te verliezen. Céline Dion won het festival in 1988, maar scoorde geen grote hit. Het nummer is uiteindelijk pas veel later min of meer een klassieker geworden, maar dat is dan alleen omdat het om Céline Dion ging. Ze won met een typisch Frans chanson uit de oude doos en werd gevolgd door een resem, vaak Ierse, winnaars die de weg naar de hitparade niet meer vonden.

…het invoeren van televoting had uiteraard een aantal negatieve aspecten, maar het hielp het festival zeker zichzelf opnieuw uit te vinden. Het was een logische en dynamische stap die veel meer betrokkenheid creëerde bij de kijkers en wellicht meer dan voordien de winnaar opleverde waarin de meerderheid zich het best kon vinden…

Het begon te beteren toen er veel meer landen begonnen deel te nemen en later ook de vrije taalkeuze werd ingevoerd. De Franse, Engelse en Ierse inzendingen verloren hun taalvoordeel en kregen te kampen met landen die veel meer moeite deden om een sterk nummer af te vaardigen. Die landen stuurden hun grootste sterren met bakken ervaring en vaak een behoorlijke bekendheid in de omringende landen. Er zijn landen die elk jaar hun Clouseau, Marco Borsato of Hooverphonic sturen, artiesten die een grote carrière hebben uitgebouwd en in een hele regio bekend zijn. Bij ons zijn ze volledig onbekend en wordt er snel wat meewarig over gedaan. Maar uiteraard denken ze in die regio’s ook zo over onze artiesten, die helaas vaak wel eendagsvliegen zijn…

Het invoeren van televoting had uiteraard een aantal negatieve aspecten, maar het hielp het festival zeker zichzelf opnieuw uit te vinden. Het was een logische en dynamische stap die veel meer betrokkenheid creëerde bij de kijkers en wellicht meer dan voordien de winnaar opleverde waarin de meerderheid zich het best kon vinden. Het festival vond in het algemeen, maar zeker ook bij ons weer meer aansluiting bij de hitparade, met grote hits voor Dana International, Ruslana, Loreen en vele anderen.

…sinds Marco Mengoni Sanremo won en deelnam aan het Songfestival, is hij nog steeds de best verkopende Italiaanse artiest. Dit jaar deden enorm veel bekende namen mee en het leverde weer zes top 10-hits op voor o.a. Nek, Annalisa en Malika Ayane. Elk jaar wordt daar tegenwoordig weer meer dan ooit bewezen dat festivalsucces, veel kijkers en goede hitparadenoteringen hand in hand gaan. Als die link er niet is, loopt het fout…

De afschaffing van het orkest was voor sommigen een spijtige zaak, maar toch wel cruciaal om het publiek betrokken te houden. Het gebeurde immers steeds vaker dat nummers die goed gebracht werden met orkest, op plaat heel wat aan kracht inboetten en geen hit werden. Op het festival van Sanremo lukt het nog wel met het orkest, de traditie is daar wel overeind gebleven. Ook daar is het niet altijd even makkelijk geweest. Het is echter een nationaal evenement, waaraan vele grote Italiaanse artiesten willen deelnemen – uiteraard omwille van de massale aandacht die ze krijgen en de kans om hun nieuw album te promoten – wat maakt dat ze het publiek konden blijven boeien. Sinds Marco Mengoni Sanremo won en deelnam aan het Songfestival, is hij nog steeds de best verkopende Italiaanse artiest. Dit jaar deden enorm veel bekende namen mee en het leverde weer zes top 10-hits op voor o.a. Nek, Annalisa en Malika Ayane. Elk jaar wordt daar tegenwoordig weer meer dan ooit bewezen dat festivalsucces, veel kijkers en goede hitparadenoteringen hand in hand gaan. Als die link er niet is, loopt het fout.

In Vlaanderen hebben we naast de vele buitenlandse hits ook heel wat nummers gehad die het goed deden in de Vlaamse voorrondes en dat wisten te verzilveren in de hitparade. Daar geldt net hetzelfde, er moeten voldoende geïnteresseerde kijkers zijn en ze moeten voeling hebben met de liedjes en artiesten. Als dat gebeurt, volgt de hitparade vanzelf, niet uitzonderlijk voor de verliezers nog meer dan voor de winnaar, zoals vorig jaar nog met 2 Fabiola. Dat het dan op het festival voor ons meestal niet goed afloopt, is een ander verhaal. Belangrijk is echter wel dat er af en toe ook eens gescoord wordt en we niet altijd teleurgesteld worden. Iedereen herinnert zich de euforie toen Tom Dice veel punten kreeg. We achtten het, zeker als Vlaanderen, haast onmogelijk. Als het altijd tegenvalt, haken de kijkers ook af. Maar je kan hen snel terugwinnen. Dat maakt men momenteel in Nederland mee. Het ging er al jaren slecht en ze geloofden er totaal niet meer in, tot Anouk op het podium klom en het toch mogelijk bleek. Uiteraard gingen ze vorig jaar helemaal uit het dak toen The Common Linnets zelfs bijna wonnen. Of het internationale succes kortstondig wordt of niet , moet nog blijken, maar Ilse Delange is sindsdien niet uit de Duitse hitparade weg te slaan en ze wonnen er de Echo (Duitse MIA) voor beste internationale nieuwkomer. Het bewijs dat het festival wel degelijk ook internationaal iets kan opleveren.

…maar er is niets mis mee dat veel kandidaten toch dromen van internationaal succes. Je weet maar nooit, zeker niet als je een sterk nummer in handen hebt. We hebben het zelf een beetje meegemaakt met Tom Dice. Bijna een jaar later is ‘Me and my guitar’ toch nog een hit geworden in Frankrijk en hij heeft er door zijn duet met Elisa Tovati ook een vervolg aan kunnen breien…

Er zijn ook landen waar de hits nog veel meer volgen dan bij ons. Uiteraard is Zweden het songfestivalland bij uitstek. De voorrondes vinden allemaal plaats in grote concertzalen en het publiek stroomt massaal toe. Het kan dan ook niet anders dan dat het jaar na jaar een paar top 10-hits oplevert. In Frankrijk en Engeland gaat het een pak minder. Er is nauwelijks interesse in Frankrijk en dat geldt niet in het minst voor de eigen inzendingen, al hebben ze wel een paar pogingen ondernomen om het tij te doen keren. Dat lukte een paar keer erg goed, niet voor het aantal kijkers, maar wel voor de hitparade, met Joëlle Ursull, Jessy Matador en vooral Natasha St-Pier. Het werden grote hits in Frankrijk, al was het publiek zich nauwelijks bewust van de Eurosonglink… In Wallonië zitten ze een beetje op dezelfde lijn, maar gelukkig hebben ze daar nu toch al een paar keer moeite gedaan om een degelijke eigentijdse kandidaat met een sterk nummer te vinden. In Engeland is er wel iets meer interesse, zij het vooral voor het kitscherige aspect van het gebeuren, maar door het gebrek aan sterke Engelse inzendingen de laatste jaren, zijn er ook weinig hits geweest.

Het is niet evident om lange internationale carrières uit te bouwen, maar dat is altijd zo geweest. Abba is wellicht de enige groep die echt naam maakte met het Songfestival voor een stuk als springplank. Tal van andere sterren passeerden de revue wel, maar hadden hun carrière meestal niet aan het festival te danken. Zo lijkt het alsof er enorm veel one-hit-wonders waren, maar dat geldt eigenlijk net zo goed voor de gewone nummers die in de hitparade staan. Het is natuurlijk ook niet gemakkelijk om na een eventuele internationale hit ook overal populair te blijven, het is al een hele verdienste als je dat in eigen land kan waarmaken. Lange carrières uitbouwen is slechts weinigen gegeven, laat staan internationale carrières. Er zijn elk jaar heel veel kandidaten op het Songfestival, dat maakt het er niet makkelijker op om op te vallen. Maar er is niets mis mee dat veel kandidaten toch dromen van internationaal succes. Je weet maar nooit, zeker niet als je een sterk nummer in handen hebt. We hebben het zelf een beetje meegemaakt met Tom Dice. Bijna een jaar later is ‘Me and my guitar’ toch nog een hit geworden in Frankrijk en hij heeft er door zijn duet met Elisa Tovati ook een vervolg aan kunnen breien.

…ABBA is wellicht de enige groep die echt naam maakte met het Songfestival voor een stuk als springplank. Tal van andere sterren passeerden de revue wel, maar hadden hun carrière meestal niet aan het festival te danken. Zo lijkt het alsof er enorm veel one-hit-wonders waren, maar dat geldt eigenlijk net zo goed voor de gewone nummers die in de hitparade staan…

De liedjes komen tegenwoordig veel sneller uit, in eigen land zijn ze vaak al uit de hitparade verdwenen nog voor het festival plaatsvindt. Feit is wel dat sinds het download- en streamingtijdperk het veel gemakkelijker is om in aanmerking te komen voor de charts. Vroeger was het vaak wachten tot na het festival om per land deals met platenfirma’s te sluiten, waardoor de nummers in bepaalde gevallen pas een paar weken na het festival op de markt kwamen. Dan was het kalf helaas vaak al verdronken en werd het bijna onmogelijk om nog een hit te scoren. Tegenwoordig gaat alles heel snel, wat betekent dat wanneer de nummers aanslaan, ze de avond zelf al omhoogschieten  in de verkoop. De verkopen gebeuren nu vaak impulsief en snel. Dat zie je trouwens niet alleen bij het Songfestival, het gebeurt net zo goed met andere tv-programma’s zoals ‘Liefde voor muziek’ of gewoon zelfs wanneer liedjes in het nieuws of films opduiken. Het betekent ook dat dergelijke liedjes meestal sneller wegzakken. Veel hangt uiteraard ook af van het feit of de radiozenders de nummers ondersteunen. Als dat niet het geval is, dan komt er meestal geen vervolg op de eerste impulsieve verkopen en wordt het moeilijk het verhaal in stand te houden.

Anderzijds hebben de huidige liedjes het ook best een pak moeilijker. Er zijn vooreerst veel meer landen die deelnemen aan het festival. Positief opvallen is dus niet evident. Wat de hitparade betreft, is het daarbij ook nog concurreren met een enorm aanbod aan beschikbare nummers. Vroeger ging de strijd in de hitparade alleen tussen het aantal singletjes die in de winkel lagen. De lat lag dus een pak lager om in de hitparade te komen, hoewel het uiteraard ook een enorm karwei was om de single in de winkel te krijgen. De selectie was immers al vooraf gebeurd door de labels en de platenwinkels.

…veel hangt uiteraard ook af van het feit of de radiozenders de nummers ondersteunen. Als dat niet het geval is, dan komt er meestal geen vervolg op de eerste impulsieve verkopen en wordt het moeilijk het verhaal in stand te houden…

Leuk is ook dat de jaarlijkse compilatie toch steeds een paar weken in de top 10 meedraait. Zelfs in een jaar waarin er geen echt heel grote hit zit, doet de compilatie het toch wel nog goed. En zo komen we weer bij de hamvraag: “Moet het Songfestival hits opleveren?” Wat mij betreft, hoeft die ‘moeten’ er niet bij. Helaas strijden mijn favorieten niet altijd om de eerste plaats of hitparadenoteringen. Maar het antwoord op de vraag is wel degelijk ja. Want als er een te lange periode geen hits meer zijn, kan dat alleen maar betekenen dat de liedjes hun doel voorbijschieten en het publiek niet meer kunnen vangen. Dat kan alleen leiden tot algemene desinteresse en de onafwendbare neergang…

Laat de hits dus ook dit jaar maar komen!